Restoranlarda Alerjen Bilgisi Zorunlu mu? Türkiye ve Avrupa’daki Kurallar

Restoranlarda alerjen bilgisi, Türkiye’de 2026 menü kurallarıyla birlikte menüde gösterilmesi beklenen bilgiler arasında; Avrupa Birliği’nde ise her yemekteki 14 alerjenin müşteriye bildirilmesi açıkça zorunlu. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın duyurusu, restoran ve kafelerin içerik bilgisini menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekod ile göstermesini istiyor (Bakanlık duyurusu). Haberlere göre alerjen bilgileri de menülerde yer alacak (CNBC-e). Aynı duyuru, yemeklerin enerji (kalori) bilgisinin de menüde gösterilmesini istiyor ve bunun için ayrı son tarihler veriyor.

Kısa cevap: tek şubeli bir kafe işletiyorsanız, en güvenli yol her ürünün yanına içerdiği alerjenleri yazmak ve mutfakta güncel, yazılı bir alerjen listesi tutmaktır. Kalori bilgisi için Bakanlık duyurusundaki son tarih, zincir olmayan işletmelerde 31 Aralık 2027; ulusal zincirlerde bu tarih 1 Temmuz 2026’ydı. QR menü kullanıyorsanız, QR kodu kullanamayan müşterilere bilginin ayrıca verileceğini duyurmanız gerekiyor. İçerik, kalori ve son tarihlerin tüm ayrıntıları için şeffaf menü zorunluluğu rehberimize bakın.

• Kim: ambalajsız yiyecek ve içecek sunan her işletme.
• Ne: her yemekte 14 alerjenden hangilerinin bulunduğu (soslar ve garnitürler dahil) ve Türkiye’de, belirtilen tarihlerden itibaren, yemeğin enerji (kalori) değeri.
• Nasıl: Türkiye’de menü, pano, broşür, ekran veya karekod; Avrupa’da ülkeye göre yazılı ya da yazılı kayda dayalı sözlü bilgi.

Bu yazı pratik bir rehberdir, hukuki danışmanlık değildir; emin olmadığınız noktalarda il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğünüze danışın.

Türkiye’de restoranlarda alerjen bilgisi zorunlu mu?

2026 menü kurallarıyla restoran ve kafelerin menüde içerik bilgisi göstermesi zorunlu hale geldi ve haberlere göre alerjenler de bu bilgiler arasında. Bu yazı için açabildiğimiz Bakanlık duyurusu içerik ve kalori bilgisini ve şu süreleri sayıyor; alerjenlerden ayrıca söz etmiyor:

İşletme	İçerik bilgisi	Enerji (kalori)
Ulusal zincirler	1 Temmuz 2026	1 Temmuz 2026
Aynı ilde 3+ şubesi olanlar	31 Aralık 2026	31 Aralık 2026
Diğer işletmeler	31 Aralık 2026	31 Aralık 2027

Alerjen bilgisinin hangi madde ve tarihle zorunlu olduğunu resmi metinden teyit edemedik; bu yüzden işletmenize özel durumu il müdürlüğünüze sorun. Pratikte alerjeni içerik bilgisiyle birlikte vermek hem müşteriyi korur hem de denetimde soru işareti bırakmaz.

Menüde kalori (enerji) bilgisi de zorunlu mu?

Evet, Bakanlık duyurusu enerji (kalori) bilgisini de menüde gösterilmesi gereken bilgiler arasında sayıyor; son tarih işletmenin türüne göre değişiyor. Yukarıdaki tabloya göre ulusal zincirler için 1 Temmuz 2026, aynı ilde 3 veya daha fazla şubesi olanlar için 31 Aralık 2026, diğer tüm işletmeler için 31 Aralık 2027.

Tek şubeli bir kafe için bu, kalori bilgisini eklemek için 2027 sonuna kadar zamanınız olduğu anlamına geliyor; ama alerjen listesini hazırlarken her tarifin enerji değerini de aynı karta yazmak, işi iki kez yapmanızı önler. Değerin nasıl hesaplanacağı ve örnek bir kalori hesabı için şeffaf menü rehberimize bakın. Kendi işletmenizin hangi gruba girdiğinden emin değilseniz il müdürlüğünüze sorun.

QR menü alerjen bilgisi için yeterli mi?

Evet, Bakanlık bilgilerin karekod ile verilmesine izin veriyor; ama karekod kullanamayan müşterilere bilginin ayrıca sağlanacağını duyurmanız gerekiyor (Bakanlık duyurusu). Masadaki QR kodun yanına örneğin şöyle bir not koyabilirsiniz: “Alerjen ve kalori bilgilerimiz QR menüde. QR kodu kullanamıyorsanız ekibimize sorun; listeyi basılı olarak verelim.”

Dijital menünün asıl faydası güncelliktir. QR menü ve sipariş platformu Elegant Menu ile her yemeğe AB gıda kurallarındaki 14 alerjenin tamamını işaretleyebilirsiniz; müşteriler bunları yemeğin yanında simge olarak görür. Her yemeğin enerji (kalori) değerini de ekleyebilirsiniz, böylece alerjen ve kalori bilgisi aynı menüde durur. Tedarikçi veya tarif değiştiğinde yemeği telefonunuzdan düzenlersiniz, yeniden baskı gerekmez. Hangi yemekte hangi alerjenin bulunduğuna ve enerji değerinin ne olduğuna yine siz karar verirsiniz; menüdeki bilgi sizin girdiğiniz bilgi kadar doğrudur. Sıfırdan başlıyorsanız QR menü oluşturma rehberimize bakın.

Avrupa’da alerjen bilgisi sözlü verilebilir mi?

Bazı Avrupa ülkelerinde evet, ama her zaman yazılı bir kayıt ve görünür bir uyarıyla. Avrupalı turist ağırlıyorsanız veya oralarda şubeniz varsa bu farkı bilmek işinize yarar:

Ülke	Sözlü bilgi yeterli mi?	Kaynak
İtalya	Evet, yazılı belge ve uyarıyla	FIPE
Almanya	Evet, yazılı kayıt ve görünür uyarıyla	§ 4 LMIDV
İspanya	Evet, yazılı kayıt ve görünür uyarıyla	RD 126/2015
Fransa	Hayır, yazılı bilgi şart	justice.fr

Küçük bir kafe alerjenleri menüde nasıl gösterir?

En basit yol, her ürünün altına “İçerir: süt, buğday” gibi bir satır yazmaktır. Aşağıdaki tablo örnektir, gerçek ürün verisi değildir: kendi tariflerinizi ve tedarikçi etiketlerinizi kontrol edin.

Ürün	Alerjenler (örnek)
Türk kahvesi	Yok
Sütlü latte	Süt
Kaşarlı tost	Buğday, süt
Simit	Buğday, susam
Fıstıklı baklava	Buğday, süt, sert kabuklu meyve (Antep fıstığı)

14 alerjenin listesini ve her birinin nerede saklandığını menüde 14 alerjen rehberimizde bulabilirsiniz. Reçete maliyeti için kart tutuyorsanız, aynı karta bir alerjen sütunu ve bir enerji (kalori) sütunu eklemeniz yeterli.

Alerjen bilgilerinizin doğru olduğunu nasıl kontrol edersiniz?

Her ay rastgele üç ürün seçin ve menüyü, alerjen listesini ve mutfaktaki tedarikçi etiketlerini karşılaştırın. Bir üründe fark çıkarsa tüm menüyü kontrol edin; tarif veya tedarikçi her değiştiğinde de tekrarlayın. Menüde kalori bilgisi gösteriyorsanız, tarif değiştiğinde enerji değerini de yeniden hesaplayın.

Alerjen bilgisinde sık yapılan hatalar

En sık hatalar ezbere cevap vermek, bileşenleri unutmak ve bilgiyi güncellememektir.

1. Personelin ezberden cevap vermesi. Cevap yazılı listeden okunmalı.
2. Sos, garnitür ve içecekleri unutmak. Latte’deki süt, simitteki susam da alerjendir.
3. Sadece QR kod, alternatif yok. QR kullanamayanlara bilginin ayrıca verileceğini duyurun.
4. Günün yemeğinde alerjen yazmamak. Panodaki yemek de bilgi ister.
5. Tedarikçi değişince menüyü güncellememek. Yeni sosun alerjeni ve enerji değeri farklı olabilir.

Sık sorulan sorular

Restoranlarda alerjen bilgisi vermek zorunlu mu?

AB’de evet; Türkiye’de 2026 menü kurallarıyla içerik bilgisi zorunlu oldu ve haberlere göre alerjenler de menüde yer almalı. Kendi durumunuzu il müdürlüğünüzden teyit edin.

Menüde kalori bilgisi ne zaman zorunlu oluyor?

Bakanlık duyurusuna göre ulusal zincirlerde 1 Temmuz 2026, aynı ilde 3 veya daha fazla şubesi olan işletmelerde 31 Aralık 2026, diğer işletmelerde 31 Aralık 2027. İşletmenizin hangi gruba girdiğini il müdürlüğünüzden teyit edin.

Alerjenleri sadece QR menüde göstermek yeterli mi?

QR menü kabul ediliyor; ancak QR kullanamayan müşterilere bilginin ayrıca verileceğini duyurmalısınız.

Dijital menü kullanmak zorunlu mu?

Hayır; menü, pano, broşür ve ekran da kabul edilen yollar arasında.

Hangi 14 alerjeni göstermeliyim?

Gluten içeren tahıllar, kabuklular, yumurta, balık, yer fıstığı, soya, süt, sert kabuklu meyveler, kereviz, hardal, susam, sülfitler, acı bakla (lupin) ve yumuşakçalar.

İçecekler de alerjen bilgisi gerektirir mi?

Evet, sütlü kahveler, şarap (sülfit) ve bira (arpa, buğday) gibi içecekler de alerjen içerir ve belirtilmelidir.

Alerjenleri ve kaloriyi her yemekte gösterin, her zaman güncel tutun

Elegant Menu ile ücretsiz bir dijital menü oluşturun, her yemeğe 14 alerjeni işaretleyin, enerji (kalori) değerini ekleyin ve tarif değiştiği gün telefonunuzdan güncelleyin.